rượu TavakNếu có dịp đến vùng tây Quảng Nam trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 9 dương lịch, du khách sẽ rất thích thú khi được thưởng thức rượu Tavak – một loại rượu truyền thống của người Cơ Tu có màu trắng đục, vị ngòn ngọt, mát lạnh.Còn được gọi là “rượu trời”, rượu tà vạt là một trong những thức uống rất được ưa chuộng trong phần lớn các sinh hoạt hằng ngày cũng như lễ hội của cộng đồng người Cơtu ở tỉnh Quảng Nam. Theo thời gian, “rượu trời” cũng được rất nhiều người Kinh ưa thích giống như rượu từ cây thốt nốt của người Khmer ở An Giang.

Rượu Tavak được chế biến từ nước thân cây đoác mọc tự nhiên trong rừng có hình dáng giống cây dừa nhưng thân to hơn, buồng có nhiều nhánh nhỏ và có nhiều trái nhỏ như trái cau mọc trên nhánh. Cách lấy nước cây đoác là một bí quyết của người bản địa, không phải ai cũng có thể làm được. Khi đã lấy được nước đoác thì việc pha chế rượu trở nên thật đơn giản, chỉ cần bỏ thêm vỏ cây chuồng vào nước cây đoác là đã có ngay một loại rượu Tavak uống rất ngon và bổ dưỡng.

Cây tà vạt phải trồng khoảng trên 10 năm mới khai thác được, sau khi khai thác tầm 7 năm thì cây sẽ chết. Loại cây này giống cây dừa nhưng thân thì to hơn, buồng có nhiều nhánh nhỏ và có nhiều quả nhỏ như quả cau mọc chi chít trên nhánh rất thích mắt. Người ta có 2 cách để lấy rượu từ cây tà vạt là dùng dao cắt cuống của buồng quả hoặc đục phần cổ hũ ở nhánh cây lúc nó ra đọt mới, cách này thì cho rượu ngon tuyệt nhưng ít ai làm vì sau đó cây sẽ chết ngay.

Người Cơtu cho biết, ngày xưa để làm rượu họ phải đi vào rừng tìm những cây tà vạt lớn, tuy nhiên do bị khai thác quá mức nên cây tà vạt ngày càng ít dần, do vậy họ phải trồng. Từ lúc trồng cho đến khi khai thác phải mất khoảng 10 năm (có người còn cho rằng phải cần khoảng 15-18 năm để cây tà vạt có thể làm rượu); mỗi lần thu khoảng 3-20 lít/cây, và chỉ từ 3-7 năm thì cây sẽ chết sau khi được khai thác.

Khi đã lấy được nước đoác thì việc pha chế rượu trở nên thật đơn giản, chỉ cần bỏ thêm vỏ cây chuồng vào nước cây đoác là đã có ngay một loại rượu Tavak uống rất ngon và bổ dưỡng.

Thật tuyệt vời khi được thưởng thức men nồng Tavak trong ánh lửa bập bùng trên sàn nhà Gươl giữa những điệu múa tung tung dá dá của người Cơ Tu hoặc nghe những câu chuyện dân gian rất kỳ thú về rượu Tavak gắn liền với cuộc mưu sinh của họ.

(Sưu tầm: http://thuexequangnam.com)