hòn kẽm đá dừngHòn Kẽm Ðá Dừng là thắng cảnh nổi tiếng của cả xứ Quảng Nam. Ðịa danh này từ xa xưa đã gắn liền với những câu ca buồn, gắn liền với những giai thoại về cuộc khởi nghĩa nổi tiếng của nghĩa quân Nguyễn Duy Hiệu, với bao nhiêu nỗi niềm được mất của những cảnh đời, những phận người xuôi ngược buôn bán tìm kế mưu sinh dọc mạn sông Thu Bồn, dòng sông “phù sa bên lở bên bồi, người xuôi về bến kẻ trôi lên nguồn”…
Hòn Kẽm Đá Dừng cũng như con sông Thu Bồn chảy qua nó, đều gắn liền với nhiều truyền thuyết xa xưa. Dòng sông Thu Bồn thơ mộng chảy qua nhiều cụm núi đá, trong đó có Hòn Kẽm Đá Dừng như hai ngọn núi đá nhô ra, tắm mình trên sông nước, để rồi theo dòng chảy của thời gian, Hòn Kẽm Đá Dừng như được bàn tay của tạo hoá nắn nót thành những hình nét kỳ bí, ẩn mình trên những phiến đá, hoà quyện với thiên nhiên; cây rừng, sương mù, nắng ấm. Để rồi cùng những ngọn núi chung quanh như: núi Chúa, núi Cà Tang… tạo nên một bức tranh “sơn thuỷ hữu tình” trên dòng sông Thu thơ mộng. Vì thế mà từ bao đời nay đã lưu truyền câu ca dao:

Ngó lên Hòn Kẽm Đá Dừng,
Thương cha nhớ mẹ quá chừng bạn ơi.

Dọc đường tới Hòn Kẽm là những ngôi làng nhỏ mang tên dân dã như Tí, Sé, Dùi, Chiêng. Vượt dãy núi Cà tang, dòng sông càng thêm lặng lờ trôi giữa hai bờ đá dựng đứng, hằn những vết thời gian sậm nắng gió. Sương sớm ở vách núi quyện cùng hơi nước bốc lên từ mặt sông tạo nên màng sương lãng đãng che khuất ánh bình minh ló dạng. Cảnh vật thấp thoáng như bức tranh thuỷ mặc tao nhã.

Sự cuốn hút của Hòn Kẽm  Đá Dừng không chỉ thể hiện bởi cảnh quan sông núi hữu tình mà còn hấp dẫn bởi những dòng chữ cổ Chiêm Thành khắc ghi trên những phiến đá nặng hàng mấy chục tấn, đứng sừng sững soi mình xuống dòng sông Thu Bồn. Với những dòng chữ Chăm ẩn hiện trên những phiến đá, người nhiều mơ mộng dễ liên tưởng đang được dấn mình đến những kho báu xa xưa khuất nẻo sơn cước. Dọc bờ sông, thấp thoáng phái sau các đụn cát vàng sượm là những biền dâu xanh mướt mát. Đến bến Trà Linh, nơi “phù sa bên lở bên bồi. Người xuôi về biển, kẻ trôi lên nguồn” lại thấy rộn ràng nhịp sống ồn ã dội lên thay cảnh tĩnh lặng dọc đường.

(Sưu tầm: https://thuexequangnam.com)