làng trống lâm yênKhởi thuỷ về một làng nghề này thì không ai nhớ là nghề làm trống ở Lâm Yên có từ bao giờ. Từ bao đời nay khi đến những mùa lễ hội:” Cử chinh cổ” người dân Ðại Lộc nói riêng và vùng lân cận Ðiện Bàn, Duy Xuyên…thường nhắc đến câu ca:” Trống Lâm YênChiêng Phước Kiều“.Đa phần các hộ làm trống ở Ấp Nam hiện nay là người họ Phan. Chỉ cần nhắc đến dòng họ này, người dân nơi đây liền liên tưởng ngay đến những người suốt ngày “khoai chiêng, gõ trống”, làm nên thứ âm thanh đặc trưng không thể lẫn so với những làng quê khác.

Những người trong dòng họ Phan sau này kể lại, một người của dòng họ đã ra Bắc học nghề làm trống, rồi trở về quê hương truyền thụ lại với mong muốn thế hệ hậu sinh không còn phải vất vả với nghề nông cực khổ.

Sở dĩ trống Lâm Yên được đánh giá cao là vì mỗi chiếc trống đều cho ra  một âm thanh cực chuẩn. Vì để cho ra đời một chiếc trống như (trống chầu, trống lịch, trống lân, trống chiên, trống chùa…) thì đòi hỏi người thợ làm trống phải  trải qua nhiều công đoạn khác nhau. Được biết, công đoạn đầu tiên là việc chọn gỗ, đối với những loại trống to thì cây gỗ phải lấy từ rừng núi xa có khi vào tận Gia Lai, Đắc lăk còn đối với trống  trung và nhỏ thì dăm trống được chọn phải là gỗ mít. Gỗ mít sau khi phơi khô thì được người thợ bỏ mực, cưa xẻ theo chiều cong của dăm tuỳ theo kích thước của người đặt  trống mà độ cong của dăm  trống khác nhau.

Tiếp đến là mua da trâu về căng ra phơi cho khô, cắt da trâu theo chiều dài kích cỡ của miệng trống rồi ngâm vào nước lạnh từ 2 đến 3 ngày, sau đó  vớt ra thuộc mỏng rồi đặt lên bịt vào và đóng chốt thành mặt trống. Cách làm da có thể mỗi thời mỗi khác nhưng chiếc trống Lâm Yên đặc biệt ở chỗ, da trâu sau khi được phơi khô với độ “chín” vừa phải sẽ được bào, gọt bằng tay hết sức cẩn thận. Không những vậy, để trống cho âm chuẩn người thợ phải bào da sao cho chính giữa mặt trống là nơi dày nhất và giảm dần độ dày ra tận đai, niềng trống.

Trống Lâm Yên được sinh ra từ sự khéo léo tinh tế của các thợ làm trống lâu năm, để có được sản phẩm đạt tiêu chuẩn đòi hỏi ở người thợ tính cần cù nhẫn nại, chịu khó và khéo tay từ khi bắt đầu đến khi hoàn thành sản phẩm.Mỗi sản phẩm làm ra đòi hỏi rất cao về chất liệu, độ vang. Hàng năm cứ vào mùa tháng 3 thanh minh và tháng 8 âm lịch làng trống lại rất nhộn nhịp vì lượng khách tìm về đặt trống rất đông.

(Sưu tầm: https://thuexequangnam.com)